Czym jest Serra de Tramuntana?
Serra de Tramuntana to pasmo górskie biegnące z południowego zachodu na północny wschód. Tworzy północny kręgosłup wyspy Majorki. Nazwa oznacza też comarkę obejmującą ten sam obszar. W 2011 roku UNESCO wpisało pasmo na listę światowego dziedzictwa jako krajobraz kulturowy. Obszar wpisu ma 30 745 hektarów, a strefa buforowa 78 617 hektarów.
Jeśli dopiero układasz plan, najpierw przejrzyj atrakcje Majorki. Tam znajdziesz ogólny obraz wyspy. Ta strona skupia się na górach, czyli na tym, co dzieje się od Andratx po Cap de Formentor.
Pasmo szczególnie dobrze sprawdza się u osób, które lubią jazdę serpentynami, krótkie spacery do punktów widokowych i małe miejscowości z dawną zabudową. Wyjazd w góry wymaga jednak innego planowania niż pobyt na plaży. Trzeba uwzględnić dłuższe dojazdy i zmienną pogodę.
Gdzie leży pasmo i jakie ma szczyty?
Najwyższym szczytem jest Puig Major, który ma 1436 metrów. To najwyższa góra Balearów. Drugi pod względem wysokości jest Penyal de Migdia, 1398 metrów. Trzeci to Puig de Massanella, 1364 metry.
W paśmie znajduje się też najgłębsza jaskinia Majorki, Cova de sa Campana. Sięga 358 metrów pod ziemię. W górach jest również najgłębsze podziemne jezioro wyspy, na głębokości 334 metrów.
Od strony zachodniej grzbiet prowadzi aż do Puig Major. Na wschód od przełęczy Coll de Cal Reis jest już tylko niewielki wierzchołek boczny, Moleta de Cals Reis. Przełęcz przecina droga Ma-2141, prowadząca do miejscowości Sa Calobra.
Najbardziej na południe wysunięta część pasma to Serra de Na Burguesa. Tam góry stopniowo przechodzą w niższe tereny wyspy.
Jaka jest pogoda w górach?
W Tramuntanie pada wyraźnie więcej niż w reszcie wyspy. W najbardziej deszczowych miejscach notuje się do 1507 milimetrów opadów rocznie. W części Majorki poza górami opady są poniżej 400 milimetrów rocznie.
Wysokość sprawia, że w górach jest chłodniej niż na wybrzeżu. Zimą zdarzają się kilka dni ze śniegiem. Jeśli planujesz wyjazd zimowy, zabierz ciepłą kurtkę i sprawdź warunki przed wyjściem na szlak.
Przy planowaniu dnia uwzględnij, że pogoda w górach może zmienić się szybko. Dlatego dobrze mieć w zapasie alternatywną trasę, na przykład dolinę zamiast grzbietu. Taki plan B pozwala zachować tempo wyjazdu, nawet gdy warunki się pogorszą.
Dlaczego pasmo jest na liście UNESCO?
UNESCO opisuje Tramuntanę jako pasmo o stromych zboczach, równoległe do północno-zachodniego wybrzeża wyspy. Od tysiącleci ludzie uprawiali tu ziemię w trudnych warunkach. Krajobraz został przekształcony przez tarasy uprawne, systemy wodne i młyny wodne.
Charakterystyczne są też suche murki z kamieni oraz gospodarstwa rolne. Wiele z nich wywodzi się z dawnych majątków feudalnych. Zabytkiem jest tu cała sieć: tarasy, kanały, młyny i zagrody, a nie pojedyncze budynki.
Dlatego najlepiej poznawać ten krajobraz powoli. Zatrzymuj się przy drogach dojazdowych do wsi i obserwuj, jak tarasy układają się na zboczach. Pasmo jest też uznawane za ważny obszar przyrodniczy, oddalony od szybkiej urbanizacji.
Które gminy leżą w paśmie?
Pasmo obejmuje kilkanaście gmin. Poniżej znajduje się sześć gmin, na których najczęściej koncentruje się plan wyjazdu.
| Gmina | Powierzchnia (km²) |
|---|---|
| Escorca | 139,33 |
| Pollença | 151,44 |
| Sóller | 42,75 |
| Valldemossa | 42,84 |
| Fornalutx | 19,49 |
| Deià | 15,12 |
Najwięcej przestrzeni zajmują gminy o dużym obszarze górskim, takie jak Escorca i Pollença. Mniejsze gminy, jak Deià czy Fornalutx, to głównie zabudowa wsi i ich najbliższe otoczenie. Zanim wybierzesz bazę, sprawdź, w której gminie leży interesujący cię szlak.
Co zobaczyć w Valldemossie?
Miasteczko Valldemossa leży około 16 kilometrów na południe od Deià. Jest znane z jednego zabytku: Królewskiej Kartuzji w Valldemossie. Budynek powstał na początku XIV wieku. Pierwotnie był letnią rezydencją królewską, a w 1399 roku król Aragonii Marcin Humanitarny przekazał go kartuzom.

Najbardziej znany jest pobyt Fryderyka Chopina i George Sand, który trwał od 8 listopada 1838 do 13 lutego 1839 roku. Muzeum w dawnych celach klasztornych pokazuje listy, rękopisy i pianino, na którym grał Chopin. Oryginalne pianino stoi w celi numer 4.
Miasteczko żyje też z festiwali, takich jak Festiwal Chopina, odbywający się w klasztorze każdego sierpnia od 1930 roku. Aktualne godziny zwiedzania Królewskiej Kartuzji w Valldemossie sprawdź na jej oficjalnej stronie internetowej.
Jak wygląda Deià?
Deià to wioska i gmina w Tramuntanie, położona na wybrzeżu, około 16 kilometrów na północ od Valldemossy. Jest znana z artystów. Po pierwszej wojnie światowej przyciągała niemieckich, angielskich i amerykańskich ekspatriantów. Jej krajobraz tworzą klify, a na nich gaje pomarańczowe i oliwne.
Najbardziej znanym mieszkańcem był angielski poeta Robert Graves. Osiadł tu na stałe, a jego dom jest dziś muzeum. W jego opowiadaniach wioska często pojawia się jako tło akcji.
Później Deià przyciągała także muzyków. Mieszkali tu między innymi Kevin Ayers, Robert Wyatt i Daevid Allen. Dla osób, które interesują się literaturą i muzyką, Deià na Majorce to osobny kierunek wyjazdu. Wioska jest mała, więc jej uliczki zwiedza się szybko.
Jak przejechać przez Sóller i Fornalutx?
Sóller jest najbardziej znany z zabytkowego pociągu i tramwaju. Miasteczko leży w gminie o powierzchni 42,75 kilometra kwadratowego. Jeśli chcesz zobaczyć tę atrakcję, aktualny rozkład przejazdów sprawdź przed wyjazdem na oficjalnej stronie przewoźnika pociągu i tramwaju w Sóller.
Fornalutx to niewielka wieś w gminie o powierzchni 19,49 kilometra kwadratowego. Zabudowa jest zwarta, a z góry widać dolinę. Jadąc tą trasą, warto zaplanować przerwę na zdjęcia i kawę.
Z Sóller możesz odwiedzić Port de Sóller, gdzie kończy się trasa w stronę morza. Między Sóller a wybrzeżem warto zaplanować co najmniej jedną przerwę, bo droga wiedzie stromo w dół i w górę.
Co warto zobaczyć przy drodze do Sa Calobra?
Droga Ma-2141 prowadzi przez przełęcz Coll de Cal Reis do miejscowości Sa Calobra. Na tym odcinku jest wiele zakrętów i stromych podjazdów. Droga jest też popularnym celem kolarzy szosowych.
Sa Calobra leży nad zatoką, a w pobliżu znajduje się wąwóz Torrent de Pareis. Wąwóz bywa nazywany Wielkim Kanionem Majorki. Wąwóz widać z poziomu drogi lub z krótkiego spaceru.
Przed wyjazdem sprawdź aktualne przepisy dotyczące ruchu i ewentualnych ograniczeń na tej drodze na oficjalnej stronie zarządu dróg Majorki, gdzie znajdziesz informacje o ograniczeniach na Ma-2141.
Link partnerski Serra de Tramuntana: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Gdzie na Majorce są najlepsze punkty widokowe?
Na północnym krańcu pasma leży Cap de Formentor. Klify przylądka są ważnym miejscem obserwacji ptaków na wyspie. Dojazd prowadzi wąską drogą z wieloma zakrętami.
W Pollença warto zobaczyć dobrze zachowane stare centrum. Miasteczko leży przy północnym krańcu pasma, więc dobrze nadaje się na przystanek przed dalszą jazdą.
Na trasie wybierz kilka przystanków zamiast jednego długiego postoju. Dzięki temu zobaczysz różne odcinki wybrzeża i wnętrza gór bez pośpiechu.
Jakie szlaki i aktywności wybrać?
Najbardziej znanym szlakiem jest Ruta de Pedra, oznaczony GR221. Prowadzi wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża od Andratx do Port de Pollença. Pełna trasa zajmuje osiem dni.
Dla rowerzystów góry są wymagające. Strome podjazdy są dobrze znane kolarzom, a główne drogi bywają ruchliwe. Wiele osób wybiera boczne drogi i wiejskie dojazdy.
Wspinaczka to kolejna opcja. Wapienne urwiska pasma mają liczne drogi wspinaczkowe. Specjalnością są wspinaczki nad głęboką wodą, tzw. psicobloc.
Jaka przyroda rośnie w paśmie?
W Tramuntanie żyje 25 gatunków roślin endemicznych oraz 7 gatunków występujących wyłącznie na Majorce. Rosną tu dęby balearskie, rozmaryn, lawenda, tymianek i drzewo truskawkowe. Wiosną w skałach kwitną fiołki skalne.
Z ssaków spotkasz kunę leśną, łasicę i jeża. Wśród płazów wyróżnia się ropucha Alytes muletensis, występująca tylko na Majorce. Na niebie widać rybołowy, orliki, sokoły Eleonory, sępy czarne i puszczyki.
Przy wybrzeżu gniazdują mewy i kormorany. Warto zabrać lornetkę, bo obserwacja ptaków jest jedną z głównych atrakcji pasma.
Jak chronić pasmo podczas wyjazdu?
Pasmo jest chronione jako obszar przyrodniczy i wpisane na listę UNESCO. W odpowiedzi na duży ruch turystyczny rozwija się tu turystyka zrównoważona. Majątki i hotele wiejskie organizują wycieczki piesze, rowerowe i obserwację ptaków.
Te wycieczki zwracają uwagę na szacunek dla środowiska i dziedzictwa kulturowego. Edukacja ekologiczna jest stałym elementem wizyt w paśmie. Pomaga to zrozumieć, dlaczego warto zostawiać krajobraz w nienaruszonym stanie.
W praktyce oznacza to trzymanie się oznakowanych szlaków i niezostawianie śmieci. Warto też szanować prywatne tereny i tarasy uprawne, bo to elementy wpisu UNESCO.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu w góry?
Zacznij od wyboru jednej lub dwóch baz noclegowych. Dzięki temu nie będziesz co dzień pokonywać długich dojazdów. Najwięcej czasu zajmą kręte drogi, więc licz się z tym przy planowaniu dnia.
Potem wybierz trzy do czterech przystanków: jedną wioskę, jeden punkt widokowy i jedną trasę pieszą lub rowerową. Godziny otwarcia atrakcji sprawdź w aktualnym rozkładzie i zasadach wstępu do obiektów w Tramuntanie, bo mogą się zmieniać.
Na koniec zostaw trochę luzu w planie. W górach pogoda i stan dróg potrafią zmienić tempo podróży.
Kiedy najlepiej jechać w góry?
Sezon turystyczny na Majorce trwa mniej więcej od kwietnia do października. W tym czasie działa większość firm nastawionych na gości, a zimą wiele z nich zamyka się. Jeśli zależy ci na noclegu w małej wiosce czy na wypożyczeniu roweru, sprawdź z wyprzedzeniem, czy obiekt pracuje poza sezonem.
Wiele osób wybiera wrzesień. Najgorętsze dni i największe tłumy są wtedy już za nami, a morze jest nadal ciepłe i spokojne. Pasmo ma jednak własny klimat: w górach jest chłodniej niż na wybrzeżu, a w najwyższych partiach zimą zdarzają się śnieg i kilka dni mrozu.
Dla osób, które chcą pojeździć rowerem, wiosna i jesień są wygodniejsze niż środek lata. Podjazdy są wtedy łatwiejsze do zniesienia, a upał nie męczy tak bardzo. Dla miłośników wspinaczki i długich wędrówek ważne jest też to, że zimą część szlaków bywa śliska. Przed każdym wyjściem sprawdź warunki na miejscu.
Kto pisał o górskich wioskach Majorki?
Pasmo od dawna przyciągało pisarzy i poetów. Nikaraguański poeta Rubén Darío gościł w Valldemossie u rodzin Sureda y Montaner, właścicieli dawnej kartuzji. Aby radzić sobie z koszmarami, spał w mnisich habitach. Jego picie doprowadziło jednak do konfliktu z gospodarzami i wyjazdu z klasztoru oraz z Majorki.
W Valldemossie mieszkał też argentyński pisarz Jorge Luis Borges. Razem z rodzicami i siostrą Norah przyjechał tu po pierwszej wojnie światowej. Jego przyjaźń z młodym artystą Jacobem Suredą Montanerem miała znaczenie dla decyzji, by w dużej mierze pisać po hiszpańsku.
W Deià przebywała amerykańska pisarka Anaïs Nin. Odwiedziła wioskę w latach dwudziestych XX wieku i napisała opowiadanie, którego akcja rozgrywa się na tutejszej plaży. Urugwajska pisarka Cristina Peri Rossi umieściła w powieści „Statek szaleńców” wioskę o nieokreślonej nazwie, a nikaraguańska poetka Claribel Alegría przez pewien czas mieszkała w Deià. Jeśli interesuje cię literatura, możesz zaplanować krótkie spacery po wioskach, w których ci twórcy spędzali czas.
Jakie festiwale i tradycje odbywają się w paśmie?
Większość miejscowych świąt ma religijne korzenie. Procesje z figurami Madonn przechodzą przez stare ulice. Kilka tradycji ma jednak charakter świecki i są one znacznie bardziej widowiskowe.
W Sóller w maju odbywa się Es Firo. Wątki piratów, rozgniewanych kobiet, melasy i katapult składają się na przedstawienie, które przyciąga widzów. W sierpniu z kolei miasteczko zamienia się w scenę Correfoc, czyli pochodu diabłów z ogniem. Pochód kończy się wtedy, gdy straż pożarna gasi płonących uczestników.
W Valldemossie odbywają się Festes de la Beata, święto patronki miasteczka, które przypada na 28 lipca. Ulicami przechodzą wtedy liczne pochody. Festiwal Świętego Bartomeu odbywa się 24 sierpnia, a jego występy rozgrywają się w krużgankach klasztoru. Pod koniec lipca miasteczko gości także Annual Artdemossa, z wystawami sztuki i pokazami performance. Terminy mogą się zmienić, więc przed wyjazdem sprawdź program na miejscu.
