Gdzie leży Fornalutx?
Fornalutx leży na Majorce, w górzystej gminie, w pasmie Serra de Tramuntana. Gmina zajmuje 19,5 kilometra kwadratowego. Najbliższym większym miastem jest Sóller. Wokół wioski wznoszą się góry Alfabia oraz Els Cornadors. Szczytem pasma jest Puig Major, który ma 1436 metrów wysokości. Drugim co do wysokości szczytem jest Penyal de Migdia, na 1398 metrach. Pasmo biegnie od południowego zachodu na północny wschód i tworzy północny kręgosłup wyspy. Od 2011 roku cały obszar jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO jako krajobraz kulturowy. Pasmo jest chłodniejsze i bardziej wilgotne niż reszta wyspy, a zimą zdarza się kilka dni ze śniegiem. Wioska stoi na zboczach, więc wiele uliczek prowadzi pod górę i ma schody.

Jak dojechać do Fornalutx z Sóller?
Fornalutx leży 4 kilometry na wschód od centrum Sóller. Z Sóller można dojść pieszo szlakiem, który prowadzi przez Binibassi. Do wioski jeżdżą też autobusy. Numery linii i godziny kursów zmieniają się, dlatego aktualny rozkład autobusów z Sóller do Fornalutx najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie przewoźnika. Samochodem warto zostawić auto na jednym z trzech miejskich parkingów na obrzeżach wioski. Wąskie uliczki w centrum są trudne dla większych pojazdów, a przy placu jest wąskie gardło. Dlatego duże pojazdy nie powinny jechać przez centrum, bo obowiązuje limit masy. Sóller łączy historyczna kolej z Palmą, a tramwaj jedzie z Sóller do portu, więc na dojazd do Fornalutx się nie nadaje.
Co zobaczyć w Fornalutx na spacerze?
Centrum wioski to Plaça d'Espanya, otoczona kawiarniami i sklepem ogólnospożywczym. Ponad placem, na wyższym poziomie dostępnym schodami, stoi kościół z dużym zegarem na fasadzie. Na wschodzie wioski stoi stara wieża, w której mieści się ratusz. Kilka domów dalej jest publiczna pralnia: otwarta loggia, długa kamienna wanna z wodą doprowadzaną kamiennymi rynnami z gór i poręcz, na której miejscowi wieszali ubrania. Przy głównej ulicy działa piekarnia Panaderia de Fornalutx, a przy drodze wylotowej z wioski jest kilka restauracji. W wiosce są też bary, banki i sklepy. Przez pół godziny dziennie działa darmowy internet bezprzewodowy na głównym placu, który ufundowała rada miasta. W 1983 roku wioska dostała srebrną tablicę lokalnej rady turystyki Majorki za obronę i utrzymanie wioski. W 1985 roku otrzymała nagrodę Premi Alzina za działania na rzecz ochrony przyrody.
Jak wygląda zabudowa i ulice?
Domy są z kamienia i kryte czerwoną dachówką. Okna mają zielone drewniane okiennice. Na wielu budynkach w ostatnich latach odsłonięto kamienne ściany, usuwając tynk, co nadało im bardziej wiejski wygląd. Domy stoją na różnych poziomach, więc między ulicami są schody i przejścia. Wyższe uliczki są dla pieszych i wybrukowane. Od północy odchodzą trawiaste ścieżki w stronę sadów i gospodarstw. Dzięki temu spacer łatwo przechodzi z zabudowy w otwarty krajobraz. Dobre buty z płaską podeszwą ułatwią chodzenie po kamiennym bruku i schodach.
Co rośnie i żyje wokół wioski?
Dominują pomarańcze, cytryny i kaktusy. Między sadami pasą się owce, a w wiosce tysiące wróbli domowych przelatuje między domami. Wyżej rosną rozległe gaje oliwne, a niektóre drzewa mają ponad tysiąc lat. Całe pasmo Serra de Tramuntana ma 25 gatunków roślin endemicznych, z czego 7 występuje wyłącznie na Majorce. Rośnie tu między innymi dąb balearski i fiołek skalny. Ze zwierząt żyją tu kuna, łasica i jeż, a także ropucha położna majorkańska. Nad pasmem latają rybołowy, sęp czarny i sokół Eleonory, a na klifach gniazdują mewy i kormorany.
Link partnerski Fornalutx: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Gdzie są punkty widokowe i dalsze kierunki?
Najlepsze widoki na okolicę daje wyżej położona część wioski, zwłaszcza uliczki i ścieżki prowadzące w stronę sadów. Na północny wschód od wioski, z drogi szlakiem, łatwo zobaczyć zbocza gór i doliny. Na północ od Fornalutx, w górach, prowadzi droga w dół do miejscowości Sa Calobra. Według opisów jest to jedna z najbardziej malowniczych dróg w Hiszpanii i chętnie wybierają ją rowerzyści. Wyżej w paśmie leży też szczyt Puig de Massanella, na 1364 metrach. Osoby, które planują dalsze wyjazdy po wyspie, mogą rozważyć również Cap de Formentor, który leży w innym rejonie. Długi szlak Ruta de Pedra (GR221) idzie wzdłuż tego wybrzeża i prowadzi przez Sóller oraz Biniaraix. Przed wyjazdem na przełęcze warto sprawdzić stan dróg i parkingów na miejscu.
Czy warto odwiedzić farmę oliwek Es Seregalls?
Es Seregalls to tradycyjna farma oliwek w Fornalutx. Trasa po gospodarstwie pokazuje, jak powstaje oliwa. Wycieczki odbywają się w ustalonych terminach, które zależą od sezonu, a aktualne godziny i ceny warto sprawdzić na oficjalnej stronie farmy Es Seregalls. W pobliskiej Biniaraix działa gospodarstwo cytrusowe Ecovinyassa, które oferuje zwiedzanie. Biniaraix leży na wschód od Sóller. Jego stare publiczne pralnie, zwane rentadores, przypominają czasy, gdy domy nie miały wody z sieci. Wąwóz za Biniaraix przecina szlak pielgrzymkowy, a to dobre miejsce na spacer po drodze z Sóller.
Co zobaczyć w Sóller przed lub po wizycie w wiosce?
Sóller leży około 3 kilometrów od portu, w dużej dolinie otoczonej górami. Centrum to Plaça Constitució z platanami i fontanną. Stoi tu kościół Sant Bartomeu, z początkiem w XIII wieku, z wnętrzem głównie barokowym i fasadą z 1904 roku, dziełem Joana Rubió i Bellvera, ucznia Antonia Gaudíego. Naprzeciwko stoi budynek Banco de Sóller z 1912 roku, z charakterystycznym modernistycznym kutym żelazem. Przy dworcu znajdują się Sala Picasso i Sala Miró, z reprodukcjami dzieł tych artystów. Są bezpłatne, a godziny otwarcia warto sprawdzić na oficjalnej stronie miasta. Jardí Botànic leży niedaleko dworca i ma rośliny z Balearów i wysp śródziemnomorskich. Aktualną cenę biletu i godziny otwarcia Jardí Botànic najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie ogrodu. Miasto ma też Museu de Sóller, muzeum etnograficzne w dawnym domu, oraz Can Prunera, modernistyczną willę z 1911 roku. Port ma Museu de la Mar, o historii morskiej wyspy. Wiele osób planuje w Sóller także wizytę w Sa Mostra, międzynarodowym festiwalu folkloru, który odbywa się od maja do lipca.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Fornalutx?
Najpierw wybierz bazę noclegową i sposób dojazdu. Wiele osób wybiera Sóller, bo stąd jest dojazd do wioski i do portu. Potem zaplanuj godziny wyjścia na spacer, zwłaszcza przy wyższych ścieżkach. Sprawdź parkingi i rozkłady autobusów przed wyjazdem. Część muzeów w Sóller ma inne godziny w różne dni, więc sprawdź je wcześniej. Jeśli chcesz zwiedzić farmę oliwek, zarezerwuj termin z wyprzedzeniem, bo wycieczki odbywają się w określonych godzinach. Na koniec rozważ połączenie wyjazdu z dalszymi miejscami, takimi jak Valldemossa, i ustal, ile dni chcesz spędzić w górach.
