Czym jest katedra w Palmie de Mallorca?
Opis katedry w Palmie de Mallorca zaczyna się od tego, że to gotycka katedra rzymskokatolicka i główny kościół diecezji Mallorki. Stoi na brzegu morza, przy murach miejskich, pomiędzy Pałacem Królewskim La Almudaina a Pałacem Biskupim. Budynek ma 121 metrów długości i 40 metrów szerokości, a jego fasada jest zwrócona na północny zachód. Katedra nadal pełni funkcję kościoła, a nie tylko zabytku. Wiele osób wybiera ją jako pierwszy punkt zwiedzania miasta. Najbardziej znana rozeta, często powielana na pamiątkach, ma średnicę prawie 14 metrów. Jest drugą co do wielkości zachowaną gotycką rozetą na świecie, po rozecie w Strasburgu. Więcej o stolicy wyspy znajdziesz w przewodniku po Palmie de Mallorca.

Przed wizytą warto dobrze zaplanować dzień i z wyprzedzeniem wybrać bilet na zwiedzanie katedry. (link partnerski)
Jak powstawała katedra?
Miasto, wtedy nazywane Medina Mayurqa, zdobyto z rąk muzułmańskich władców w 1229 roku. Król Jakub I od razu przywrócił diecezję Mallorki, a prace ruszyły w miejscu największego meczetu miasta. Najstarsze zachowane części pochodzą z początku budowy, a w starych fragmentach znaleziono bizantyjskie mozaiki, co wskazuje na wcześniejszą świątynię chrześcijańską. Najważniejsze daty przedstawia tabela.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1229 | Miasto zdobyte, rozpoczęto budowę w miejscu meczetu |
| 1230 | Miejsce poświęcił biskup Pere de Morella |
| 1327 | Ukończono Kaplicę Trójcy Świętej, pierwszą zachowaną część katedry |
| 1386 | Katedra zaczęła nabierać obecnej formy |
| 1498 | Ukończono dzwonnicę |
| 1601 | Zakończono budowę |
Kaplica Trójcy Świętej miała służyć jako grobowiec monarchów Majorki. Po soborze trydenckim wnętrza ozdobiono barokowymi freskami i ołtarzami. Dzięki temu w jednym budynku widać gotyk oraz barok. Prace przy ozdobnej przegrodzie chóru i ławach ruszyły wkrótce po ukończeniu naw i ich sklepień. Ten zespół ustawiono w centrum nawy, co jest rzadkie. Wiele wcześniejszych elementów katedry przetrwało dzięki kolejnym przebudowom, a nie dzięki jednemu planowi.
Jak zbudowana jest katedra i co widać z zewnątrz?
Katedra ma trzy równoległe nawy, z odpowiadającymi im apsydami. Badacze wiążą ten układ z podobnymi świątyniami w Barcelonie. Nie ma w niej transeptu ani obejścia, więc plan nie przypomina krzyża. Wysokość nawy głównej wynosi 40 metrów. Filary podtrzymujące sklepienia są bardzo smukłe w stosunku do rozpiętości sklepień, co jest jedną z cech odróżniających tę świątynię.
Z zewnątrz bryła jest bardzo pionowa. Widać liczne przypory i pinakle. Budynek dzieli się na trzy poziomy:
- najniższy: zakrystia i kaplice,
- środkowy: dwie nawy boczne,
- najwyższy: nawa główna.
Poza głównym portalem cała zachodnia fasada powstała na nowo w neogotyckim stylu inspirowanym Francją. Ma szczyt z pinaklami, który nadaje budynkowi symetryczny wygląd od strony miasta. Ta przebudowa z połowy XIX wieku była reakcją na problemy konstrukcyjne dawnego, płaskiego szczytu.
Co w katedrze zmienił Gaudí?
Antoni Gaudí został zaproszony do nadzoru nad pracami w 1903 roku. Prowadził szeroko zakrojone zmiany wnętrza, których celem było zbliżenie liturgii do wiernych. Najważniejsze z nich to:
- przesunięcie ław chóru i przegrody pod ścianę prezbiterium,
- zawieszenie nad ołtarzem dużego baldachimu jego projektu,
- usunięcie barokowych i gotyckich ołtarzy, by wyeksponować biskupi tron z XIII wieku i nagrobki królów,
- otwarcie zamurowanych okien, by wpuścić więcej światła,
- ceramiczne panele z herbami w części chóru.
Gaudí przerwał prace w 1914 roku, po sporach z lokalnymi władzami. Jego ambitne plany pozostały niedokończone, ale wpływ na obecny wygląd przestrzeni jest duży. Krytycy zarzucają mu zniszczenie części dekoracji mudejarskiej i barokowej. W latach 2001 do 2006 kaplicę Sant Pere, na końcu południowej nawy, przebudował mallorkański artysta Miquel Barceló. Pokrył apsydę włoską ceramiką i zastąpił witraże szkłem w odcieniach szarości. Również ten projekt wywołał dyskusje, ale ostatecznie został dokończony.
Co zobaczyć wewnątrz?
Najważniejsze elementy wnętrza to:
- Kaplica Królewska na końcu nawy głównej, gdzie w marmurowych nagrobkach spoczywają królowie Jakub II i Jakub III. Obok stoi biskupi tron z 1346 roku.
- Szesnaście kaplic wzdłuż nawy, reprezentujących niemal wszystkie style architektoniczne stosowane na Majorce od czasu budowy katedry. Od plateresk (Kaplica Sant Jeroni) po churrigueresk (Kaplica Matki Bożej Koronowanej).
- Kaplica Sant Pere z nowoczesną aranżacją Barceló.
- Zbiór nagrobków w różnych stylach.
- Ławy chóru, których jest 110, przykład katalońskiego gotyckiego snycerstwa. Gaudí je przesunął i przerobił.
Najkrótsza trasa obejmuje nawę główną, Kaplicę Królewską i chór. Wnętrze można obejrzeć w jednym spacerze. Warto zajrzeć też do muzeum sztuki sakralnej, które mieści obrazy religijne i srebra liturgiczne. Ma ono osobne wejście od wschodu.
Ile kosztuje wejście i kiedy zwiedzać?
Ceny biletów zmieniają się, dlatego podaję je w formie do sprawdzenia:
| Bilet | Cena |
|---|---|
| Normalny | Aktualną cenę biletu normalnego do katedry sprawdź na oficjalnej stronie obiektu. |
| Ulgowy | Aktualną cenę biletu ulgowego do katedry sprawdź na oficjalnej stronie obiektu. |
| Wejście na wieżę (dopłata) | Aktualną dopłatę za wejście na wieżę sprawdź na oficjalnej stronie obiektu. |
W zestawie biletowym bywa też muzeum sztuki sakralnej, które ma osobne wejście od wschodu. Sprawdź, co dokładnie wchodzi w bilet. Godziny zmieniają się w zależności od pory roku, a w soboty katedra zamykana jest wcześniej niż w dni powszednie. Aktualny rozkład godzin zwiedzania katedry w wybranym miesiącu sprawdź na oficjalnej stronie obiektu.
Gdzie są tarasy widokowe przy katedrze?
Najprostszy widok daje plac Ses Voltes, położony po południowej stronie katedry. Rozciąga się stąd widok na park Parc de la Mar. Plac czasem służy też do wydarzeń. Inne miejsca warte uwagi to:
- Mury miejskie Dalt Murada, z wewnętrznym podwyższonym placem. Chodzi się tu wzdłuż starego obwarowania.
- Nadmorska promenada Paseo Marítimo, biegnąca wzdłuż portu. Od wschodniego końca widać mury i sztuczne jezioro Parc de la Mar.
- Wieża katedry, na którą można wejść za dopłatą. Wiąże się to z długą wspinaczką po schodach, ale daje widok z góry.
Co zobaczyć w pobliżu katedry?
Najbliższe atrakcje to:
- Pałac Królewski La Almudaina, po zachodniej stronie katedry. Twierdza sięga czasów rzymskich, a obecna budowla powstała po przebudowie z 1309 roku. Dolna część jest średniowieczna, górna pochodzi z XVI wieku. Ogrody Moorish, S'Hort del Rei, leżą tuż na zachód od pałacu.
- Łaźnie Arabskie (Banys Àrabs), 200 metrów na wschód od katedry. To budynek z X wieku i jedyna zachowana w mieście budowla z czasów osadnictwa arabskiego. Otwarte są tylko dwa lub trzy małe pomieszczenia, a na dziedzińcu jest ogród.
- Bazylika de Sant Francesc, założona w 1281 roku, w podobnym stylu jak katedra, ale z mniejszym ruchem.
- Llotja de Palma, średniowieczny gmach kupiecki przy nabrzeżu. Często stoi pusty.
Stare Miasto otacza mur Dalt Murada, a za nim biegnie ring obwarowań Vaubana. Jeśli nocleg wybierasz w rejonie El Arenal, dojazd do Starego Miasta zaplanuj z wyprzedzeniem.
Od czego zacząć planowanie wizyty?
Zacznij od sprawdzenia godzin i biletów na oficjalnej stronie katedry, bo te dane zmieniają się w zależności od sezonu. Następnie wybierz, czy wchodzisz na wieżę, bo wymaga to sporo wysiłku. Zaplanuj zwiedzanie tak, by połączyć katedrę z Pałacem La Almudaina i Łaźniami Arabskimi, które leżą blisko. Jeśli zwiedzasz z dziećmi, na resztę dnia w mieście zajrzyj też do Palma Aquarium. Przed wyjazdem sprawdź też dojazd z noclegu, zwłaszcza jeśli mieszkasz poza centrum.
